NASIR POYAN
پزشکی و پزشکان گیلان

هرچند درباره ی سوابق پزشکی گیلان و گسترش آن تا پایتخت کشور ما و افشاندن طب و طبابت توسط طبیبان حکیم و ادیب و دانشمند گیلانی در شبه قاره ی هند، سخنها گفته شده، اما لازم است اشاره کنیم که در اواسط دوره ی صفویه، ایران مرکز بزرگ فضلاء و دانشمندان بود، و گیلان و شیراز در سطح برزگترین کانون های علوم معقول بویژه پزشکی جهان اسلام، همچون بغداد و دمشق جای داشتند. حکیم سید علی کوثر چاند پوری، پزشک و محقق برجسته ی شبه قاره هند (اهل پاکستان امروزی) درباره پزشکی گیلان می گوید: ((آن طور که بررسی کرده ام، گیلان در علوم پزشکی آن زمان مقام والایی داشت و می توان گفت که – یونان عصر-بود... در قرن دهم هجری در گیلان مولانا عبدالرزاق در پزشکی مقام شامخی را دارا بود. )) از آن گذشته، حکیم باشیان و روسای پزشکی دربار قاجاریان را اغلب پزشکان دانشمند گیلانی تشکیل می دادند. مقدمات پزشکی و تحقیقاتی میرزا احمد طبیب، حاجی آقا بابا ملک الاطبای رشتی، میرزا کاظم رشتی ملقب به فیلسوف الدوله و شاگردان آنها به پزشکی و آموزش پزشکی ایران تا دارالفنون و مدرسه طب و دانشکده ی پزشکی تهران بر کسی پوشیده نیست. اکنون نیز به پیروی از خدمات همان پیشگامان، کتاب ((پزشکی و پزشکان گیلان)) که در اصل می توان به آن ((پزشکی و پزشکان گیلان از زمان های قدیم تا عصر حاضر)) عنوان داد به خوانندگان دوستدار پزشکی جای جای سرزمین پهناور ایران، بویژه مردم خطه ی سرسبز و خرم و باصفای گیلام تقدیم می شود.